Jak i kiedy przycinać maliny letnie i jesienne, żeby dobrze owocowały?
Przycinanie malin łatwo wykonać nieprawidłowo, ponieważ poszczególne odmiany owocują na pędach w różnym wieku. Gdy zetniesz wszystkie pędy malin letnich, możesz stracić plon w kolejnym sezonie. Z kolei pozostawienie starych pędów malin jesiennych niepotrzebnie zagęści krzewy i utrudni ich pielęgnację. Zanim więc sięgniesz po sekator, sprawdź, czy masz maliny owocujące latem, jesienią, czy odmiany powtarzające owocowanie.
W tym artykule:
-
dowiesz się, czym różni się przycinanie malin letnich od jesiennych,
-
poznasz najlepszy termin cięcia malin po zbiorach i przed rozpoczęciem wegetacji,
-
sprawdzisz, które pędy trzeba wyciąć, a które pozostawić,
-
zobaczysz, jak rozpoznać pędy jednoroczne i pędy dwuletnie,
-
unikniesz nadmiernego zagęszczenia krzewów oraz najczęstszych błędów,
-
dowiesz się, jak powinna wyglądać pielęgnacja po cięciu.
Spis treści:
1. Jak ciąć maliny? Najpierw ustal, jakie maliny rosną w ogrodzie
2. Jak wykonać przycinanie malin letnich?
3. Jak przycinać maliny powtarzające owocowanie?
4. Jakich błędów unikać podczas cięcia?
5. FAQ — co jeszcze warto wiedzieć?
Jak ciąć maliny? Najpierw ustal, jakie maliny rosną w ogrodzie
Przycinanie malin zależy przede wszystkim od sposobu owocowania. Maliny letnie owocują na pędach dwuletnich. W pierwszym sezonie z ziemi wyrastają młode pędy malin, które rozwijają liście, ale zwykle nie wydają jeszcze owoców. Dopiero w następnym roku pojawiają się na nich kwiaty i owoce malin. Po zakończeniu zbiorów pędy dwuletnie stopniowo zasychają.
Maliny jesienne owocują natomiast głównie na górnych częściach pędów jednorocznych. W ciągu jednego sezonu pęd wyrasta, zakwita i wydaje plon. Maliny jesienne owocują zwykle od drugiej połowy lata aż do pierwszych silniejszych przymrozków.
Osobną grupę stanowią maliny powtarzające. Można prowadzić je na jeden większy zbiór jesienny albo pozostawić część pędów na niewielki plon letni w następnym roku. W praktyce często okazuje się, że uprawa na jeden zbiór jest łatwiejsza. Przycinając wszystkie pędy nisko przy ziemi, ograniczasz liczbę zabiegów i zmniejszasz ryzyko rozwoju chorób.
Jeżeli nie znasz nazwy odmiany, obserwuj czas pojawiania się owoców. Maliny owocujące latem najczęściej plonują w czerwcu i lipcu. Maliny owocujące jesienią zaczynają dojrzewać później. Taka obserwacja jest często bardziej pomocna niż wygląd samego krzewu, zwłaszcza gdy sadzonki malin zostały posadzone kilka lat wcześniej.
Jak wykonać przycinanie malin letnich?
Przycinanie letnie najlepiej przeprowadzić bezpośrednio po zakończeniu zbiorów. Nie warto czekać do późnej jesieni. Zabieg usuwania pędów owocujących wykonany w lipcu lub sierpniu sprawia, że młode przyrosty otrzymują więcej światła, miejsca i składników pokarmowych.
Pędy malin owocujących można rozpoznać po bocznych rozgałęzieniach, resztkach szypułek i ciemniejszej, często łuszczącej się korze. Są one sztywniejsze niż młode, zielone pędy jednoroczne. Stare pędy wytnij możliwie nisko, tuż nad ziemią. Pozostawianie kilkunastocentymetrowych fragmentów nie daje krzewom żadnej korzyści, a suche kikuty mogą utrudniać późniejszą pielęgnację malin.
Podczas przycinania malin wykonujemy także zabieg przerzedzania. Na jednym metrze bieżącym rzędu zwykle warto pozostawić około 6–10 dobrze rozwiniętych pędów. Dokładna liczba zależy od siły wzrostu odmiany i rozstawy roślin. Dobrym testem jest spojrzenie wzdłuż rzędu: jeśli pędy nachodzą na siebie, a liście długo pozostają mokre po deszczu, krzewy są prawdopodobnie zbyt gęste.
Przycinanie malin owocujących latem obejmuje:
-
zabieg usuwania pędów dwuletnich po zakończeniu plonowania,
-
zabieg usuwania pędów słabych i nadmiarowych,
-
zabieg usuwania pędów chorych, uszkodzonych oraz złamanych,
-
ograniczenie odrostów wychodzących daleko poza wyznaczony rząd,
-
przywiązanie pozostawionych pędów do drutów lub podpór.
Maliny letnie jesienią powinny mieć już przygotowane młode pędy na przyszłoroczne owocowanie. Nie należy przycinać ich wszystkich, ponieważ właśnie na nich pojawi się kolejny plon.
Czy maliny letnie trzeba ciąć również wiosną?
Wiosenne cięcie malin letnich ma przede wszystkim charakter sanitarny i korygujący. Po zimie przejrzyj cały rząd i usuń pędy przemrożone, połamane lub porażone przez choroby. Zabieg usuwania pędów przemrożonych najlepiej wykonać wtedy, gdy wyraźnie widać różnicę między zdrową a martwą tkanką.
Zdrowe pędy mogą mieć przemarznięte jedynie wierzchołki. W takim przypadku nie wycinaj ich od razu przy ziemi. Skróć uszkodzoną część do pierwszego mocnego, żywego pąka. Cięcie malin wiosną pozwala również ostatecznie wyrównać liczbę pędów oraz poprawić ich rozmieszczenie przy podporach.
Pierwsze przycinanie malin posadzonych jesienią wygląda inaczej niż cięcie starszych krzewów. Nowe sadzonki malin najczęściej skraca się wiosną nisko nad ziemią, zgodnie z zaleceniem producenta odmiany. Taki zabieg pobudza rozwój silnych pędów od podstawy i pomaga roślinie dobrze się ukorzenić.
Cięcie malin jesiennych na jeden zbiór
Cięcie malin jesiennych jest znacznie prostsze. Po zakończeniu zbiorów malin jesiennych możesz wyciąć wszystkie pędy kilka centymetrów nad ziemią. Zabieg jesienny wykonaj po opadnięciu liści, natomiast w chłodniejszych miejscach możesz przełożyć go na przedwiośnie. Pozostawione przez zimę pędy częściowo zatrzymują śnieg i osłaniają podstawę roślin.
Przycinanie malin jesienią warto przeprowadzić w suchy dzień. Sekator prowadź nisko, ale nie uszkadzaj karpy korzeniowej. Wycięte części zbierz z plantacji, zwłaszcza jeśli w sezonie pojawiały się plamy, zamieranie pędów albo ślady żerowania szkodników.
Takie przycinanie malin polega na rozpoczęciu każdego sezonu od nowych przyrostów. Maliny wiosną wypuszczają pędy jednoroczne, na których pod koniec lata dojrzewa plon. Regularne przycinanie malin utrzymuje rząd w porządku i ułatwia ściółkowanie, nawożenie oraz zbiory malin.
Jak przycinać maliny powtarzające owocowanie?
Przycinanie malin powtarzających możesz przeprowadzić na dwa sposoby. Najłatwiejsza metoda zakłada jeden zbiór jesienny. Po zakończeniu owocowania wszystkie pędy przycina się przy ziemi. Owoce malin powtarzających dojrzewają wtedy na nowych pędach od późnego lata.
Druga metoda pozwala uzyskać dwa zbiory. Po zbiorach jesiennych usuń tylko górną część pędu, która już owocowała. Dolny fragment pozostaw na zimę. W kolejnym roku wyda on wcześniejszy plon, a nowe pędy zaowocują jesienią. Po zbiorach letnich malin pozostałe stare fragmenty trzeba wyciąć.
Cięcie malin powtarzających na dwa zbiory wymaga jednak dokładniejszego przerzedzania. Krzewy łatwo się zagęszczają, owoce mogą być drobniejsze, a pędy bardziej podatne na choroby. W małym ogrodzie prowadzenie na dwa terminy zbioru bywa atrakcyjne, lecz przy większej liczbie krzewów wygodniejsze jest coroczne przycięcie malin do ziemi.
Jakich błędów unikać podczas cięcia?
Najpoważniejszym błędem jest przycinanie wszystkich odmian w taki sam sposób. Jeżeli potraktujesz maliny letnie jak jesienne i usuniesz młode pędy, w następnym roku krzewy nie zaowocują. Problemem jest również pozostawianie wszystkich odrostów. Rząd stopniowo się rozszerza, a dostęp do jego środka staje się coraz trudniejszy.
Zabieg cięcia malin wykonuj czystym i ostrym sekatorem. Tępe ostrze miażdży tkankę i pozostawia poszarpane rany. Przy przechodzeniu od rośliny z objawami choroby do zdrowych krzewów warto zdezynfekować narzędzie.
Nie wyrzucaj też wszystkich wyciętych pędów na kompost bez ich obejrzenia. Materiał zdrowy możesz rozdrobnić i kompostować, ale pędy z wyraźnymi objawami chorób lepiej usunąć z ogrodu zgodnie z lokalnymi zasadami gospodarowania odpadami zielonymi.
Pielęgnacja po cięciu malin
Pielęgnacja po cięciu nie powinna kończyć się na zebraniu gałęzi. Usuń chwasty i odrosty rosnące poza rzędem, a następnie uzupełnij warstwę ściółki. Zabieg ściółkowania ograniczy wysychanie podłoża i utrudni rozwój chwastów. Możesz wykorzystać przekompostowaną korę, zrębki albo dobrze rozłożony kompost.
Zabieg nawożenia dopasuj do pory roku. Późnym latem i jesienią unikaj dużych dawek nawozów azotowych, ponieważ mogą przedłużyć wzrost młodych pędów i pogorszyć ich przygotowanie do zimy. Nawozy mineralne stosuj na podstawie zaleceń producenta, najlepiej po wcześniejszym sprawdzeniu zasobności gleby.
Podczas urządzania malinowego rzędu warto zadbać także o stabilne podpory, ściółkę i narzędzia dopasowane do grubości pędów. Sekatory, rękawice, materiały do podwiązywania oraz produkty potrzebne do pielęgnacji krzewów owocowych możesz obejrzeć w sklepach stacjonarnych Merkury Market. Warto również sprawdzić ofertę internetową sklepu i porównać dostępne rozwiązania przed rozpoczęciem prac w ogrodzie.
FAQ — co jeszcze warto wiedzieć?
Czy pędy malin można skracać w trakcie kwitnienia?
Nie warto skracać zdrowych pędów podczas kwitnienia, ponieważ usuniesz część kwiatów i ograniczysz plon. W tym okresie możesz wycinać jedynie pędy wyraźnie złamane, chore lub zagrażające pozostałym roślinom.
Czy maliny można przycinać w czasie deszczu?
Lepiej wybrać suchy dzień. Mokre rany dłużej wysychają, a praca wilgotnym sekatorem może ułatwiać przenoszenie patogenów między roślinami.
Co zrobić, gdy maliny wypuszczają odrosty na trawniku?
Odrost odkop i odetnij ostrym szpadlem od korzenia łączącego go z krzewem. Regularny zabieg usuwania odrostów jest skuteczniejszy niż samo koszenie ich przy powierzchni ziemi.
Czy po cięciu malin trzeba zabezpieczać rany?
Cienkich pędów malin zwykle nie trzeba smarować preparatem ogrodniczym. Najważniejsze jest wykonanie gładkiego cięcia ostrym narzędziem i usunięcie z plantacji porażonych fragmentów.
Czy maliny rosnące w donicy przycina się tak samo?
Sposób cięcia zależy od rodzaju owocowania, więc zasady pozostają podobne jak przy krzewach rosnących w gruncie. W donicy trzeba jednak mocniej kontrolować liczbę pędów, ponieważ roślina ma ograniczoną ilość miejsca, wody i składników pokarmowych.
Zainspiruj się!